Tâm lý học

Rối loạn tâm lý là gì? Có những hội chứng rối loạn tâm lý nào?

Rối loạn tâm lý là gì? Có những hội chứng rối loạn tâm lý nào? Đây là câu điều bạn nên quan tâm đặc biệt là trong cuộc sống hiện đại với sức ép làm cho áp lực tinh thần ngày càng tăng lên. Cùng với mình đi tìm hiểu kỹ hơn để biết mình có đang bị rối loạn tinh thần hay không ngay trong bài viết này nhé. 

Rối loạn tâm lý là gì?

Rối loạn tâm lý là gì?
Rối loạn tâm lý là gì?

Rối loạn tâm lý là một trạng thái rối loạn về tâm thần – tâm lý. Người bị rối loạn thường có những suy nghĩ, cảm xúc, hành vi tiêu cực. Một số rối loạn tâm lý phổ biến như rối loạn lo âu, rối loạn lưỡng cực, trầm cảm, rối loạn hoảng sợ và thêm các hội chứng ám ảnh khác. 

Rối loạn tâm lý có thể khiến cho nhận thức, suy nghĩ bị sai lệch từ đó dẫn đến hành vi sai lệch, ví dụ như hoang tưởng, ảo giác. Rối loạn tâm lý cũng có sự phân chia theo từng giai đoạn, nếu cảm thấy bản thân chỉ có dấu hiệu như căng thẳng, mệt mỏi thì đó đôi khi chỉ là do làm việc quá nhiều và cần thời gian để nghỉ ngơi. Nhưng nếu có các triệu chứng lặp đi lặp lại và gây ảnh hưởng đến đời sống tinh thần thì khả năng cao là bạn đang bị rối loạn tâm lý. 

Rối loạn tâm lý không giới hạn độ tuổi, giới tính vì vậy ai cũng có thể rơi vào trường hợp này từ trẻ em cho đến người già. Đối với rối loạn tâm lý ở trẻ em cũng có nhiều nguyên nhân ví dụ như do áp lực từ việc học hành, bố mẹ đặt kỳ vọng quá lớn, bố mẹ ly hôn, bạo hành gia đình…tất cả những hành động tác động lên tâm lý trẻ thơ đều có thể làm cho trẻ nhỏ bị rối loạn tâm lý về sau. Riêng đối với người lớn thì các rối loạn tâm lý thường do nhiều tác động hơn ví dụ như công việc, tình yêu, phụ nữ sau sinh, sau chấn thương…

Các hội chứng rối loạn tâm lý phổ biến

Các hội chứng rối loạn tâm lý phổ biến
Các hội chứng rối loạn tâm lý phổ biến

 Hội chứng Quasimodo

Hội chứng Quasimodo là một hội chứng mặc cảm về ngoại hình (Body dysmorphic disorder – BDD). Theo đó, những người mắc hội chứng này sẽ bị ám ảnh quá mức về các khiếm khuyết trên cơ thể. Những người này họ luôn cho rằng cơ thể của mình không được đẹp và luôn tìm mọi cách để lần mò ra nó thậm chí là tưởng tượng ra. 

Ví dụ, khi họ nhìn thấy một người khác có thân hình đẹp thì họ sẽ bắt đầu nhìn lại bản thân và mặc cảm về cơ thể của mình không được như vậy. Hoặc khi lời mời chụp hình, họ sẽ tìm cách từ chối vì không muốn khiếm khuyết của bản thân bị phô diễn trên bức hình. 

Khi nhìn vào những hành động này, đôi khi nhiều người sẽ cảm thấy khó chịu và nghĩ rằng họ đang làm quá mọi việc lên và việc họ chăm chút cho ngoại hình cũng rất “lố”.

Hội chứng rối loạn tâm lý Quasimodo nghe có vẻ hơi kỳ lạ nhưng lại xảy ra với rất nhiều người làm ảnh hưởng đến cuộc sống và tình yêu của họ. Những người bị rối loạn theo kiểu này thường có biểu hiện lúng túng, tự ti ở ngoài xã hội. Họ luôn có cái nhìn tiêu cực và cảm thấy mọi người xung quanh đều đang cười nhạo khiếm khuyết của mình. 

Hội chứng Erotomania

Hội chứng Erotomania còn gọi là “xung động thỏa dục“. Những người mắc hội chứng này thường nghĩ rằng có ai đó đang thầm yêu họ đặc biệt là những người nổi tiếng hoặc có vị thế trong xã hội. 

Ví dụ như người nổi tiếng, họ đi đâu cũng nghĩ rằng có ai đó đang thầm nhìn mình, đang bí mật yêu cuồng nhiệt. Họ gọi những người này là những người hâm mộ bí ẩn. Hội chứng rối loạn này rất khó để chống lại ngay cả khi được đối tượng mà họ cho rằng đang yêu thầm mình nói “không”. Không những không tin mà họ còn tìm lý do để biện minh tại sao người đó nói “không”, đó là vì người đó muốn giấu diếm tình cảm với xã hội. 

Hội chứng ảo tưởng Capgras

Hội chứng ảo tưởng Capgras
Hội chứng ảo tưởng Capgras

Hội chứng ảo tưởng Capgras còn gọi là “ảo tưởng nhân đôi“, người mắc phải sẽ tin rằng có ai đó đang thân thiết với họ hoặc chính bản thân đang bị thay thế bởi một người thứ 2 giống như “kẻ sinh đôi lạ mặt – doppelganger“. Khi gặp phải những chuyện thất bại hay tồi tệ trong cuộc sống, họ nghĩ rằng có một “kẻ mạo danh” đang cố gắng chọc phá và gây ra những điều tồi tệ đó.

Hội chứng Fregoli

Hội chứng Fregoli hay còn gọi là ảo giác Fregoli. Ngược lại với hội chứng Capgras, những người mắc hội chứng này sẽ cho rằng dưới khuôn mặt của người xa lạ là những thân quen với họ.

 Hội chứng Adele

Hội chứng Adele
Hội chứng Adele

Hội chứng này còn được gọi là hội chứng “ám ảnh tình yêu“. Tâm lý của những người này thường không ổn định và bị ám ảnh về tình yêu. Họ mong muốn có được tình yêu lãng mạn và một mối tình không hề có kết quả.

Đôi khi bị thất bại trong tình yêu, họ có thể tự lừa dối bản thân, ngược đãi hoặc hy vọng hão huyền… Mặc cho những người bạn hay người thân xung quanh cho lời khuyên nhưng họ sẽ bỏ ngoài tai và tự mình hành động liều lĩnh. Bên cạnh đó, theo thời gian, những người này sẽ cảm thấy mất đi hy vọng và không còn quan tâm đến những chuyện xảy ra xung quanh mình nữa.

Hội chứng Cryptomnesia

Hội chứng Cryptomnesia được hiểu là một dạng suy giảm trí nhớ. Người mắc hội chứng này thường rơi vào tình trạng rối loạn tâm lý nghiêm trọng, họ không nhớ rõ về một sự kiện cụ thể, không biết nó diễn ra lúc nào. Thậm chí, một số người còn không phân biệt được đâu là thật, đâu là mơ. Hội chứng này có ảnh hưởng rất lớn tới đời sống cá nhân vì nó làm đảo loạn mọi thứ xung quanh. Tâm lý của những ai đang rơi vào tình trạng này thường cảm thấy hoang mang, thiếu tập trung và suy giảm trí nhớ nghiêm trọng từ đó gây ra những nhầm lẫn trong công việc, tình yêu hay cuộc sống. Không chỉ là những sự vật, hiện tượng mà họ còn có thể lãng quên đi những người xung quanh.

 Rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế
Rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) là một trong các hội chứng rối loạn tâm lý nghiêm trọng. Những người mắc hội chứng này thường lặp đi lặp lại một hành động vô nghĩa để giảm bớt sự lo lắng. Tình trạng này khá phổ biến và ngay cả bạn cũng có thể mắc phải. Ví dụ như, bạn đi ra đường nhưng vì lo sợ bếp ga chưa tắt hoặc cửa chưa khóa nên phải quay về nhà rất nhiều lần để kiểm tra. 

 Hội chứng Paraphrenia

Tâm lý của người mắc hội chứng Paraphrenia thường cảm thấy mọi thứ to hơn, nghiêm trọng hơn hay gọi đơn giản là khuếch đại. Họ thường có những ý tưởng, suy nghĩ hoang đường và kèm theo nhiều ảo giác. Ví dụ như họ xem mình là thần thánh, là người bất tử hay là người cai trị thế giới. Những người này thường nhìn vào rất khó đoán với vẻ mặt hơi bí ẩn và cũng tỏ thái độ hơi ngạo mạn. 

Rối loạn đa nhân cách (Dissociative identity disorder – DID)

Rối loạn đa nhân cách (Dissociative identity disorder - DID)
Rối loạn đa nhân cách (Dissociative identity disorder – DID)

Rối loạn đa nhân cách là một dạng rối loạn tâm lý mà người mắc phải thường cho rằng có rất nhiều người khác nhau trong cơ thể của mình. Hội chứng này thường gặp với những người có tuổi thơ bất hạnh hoặc chịu tổn thương tinh thần trong quá khứ. 

Lời kết

Như vậy, rối loạn tâm lý là một dạng rối loạn về nhận thức, suy nghĩ và dẫn tới rối loạn về hành vi. Những người bị rối loạn tinh thần thường tiêu cực và cảm thấy hoang mang, lo lắng. Hiện nay, có các dạng rối loạn tâm lý nhưng dù là ở dạng nào thì cũng cần được chữa lành nhanh chóng để giúp cuộc sống của họ trở nên tốt hơn.

5/5 - (1 bình chọn)

Lê Bình

Thạc sĩ Tâm lý học, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm ngành khoa học nghiên cứu về tâm trí và hành vi, các hiện tượng ý thức và vô thức, cũng như cảm xúc và tư duy trong đời sống hàng ngày...
Đăng ký nhận thông báo
Nhận thông báo
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button